Жеті тіл болғанда… Алматы қаласында туып-өссе де өзінің ана тілінде мүлтіксіз сөйлейтін ол тағы орыс, ағылшын, қытай, түрік, кәріс және жапонша ағып тұр. Ғажап емес пе, жеті тіл білетін сарбаз бізде – ҚР ҰҚК Шекара қызметі Алматы облысы бойынша департаментінің Райымбек ауданы бойынша шекара басқармасына қарасты «Нарынқол» шекара бөлімшесінде қызмет етеді. Дәлірегі, ол атқаратын қызметі күрделі саналатын шекара бөлімшесінде ел шебін қалай күзетудің қыры мен сырын үйрену үстінде.
Бұл – қатардағы жауынгер Санжар Құдайбергенов. Жоғары білімді. Бокстан спорт шеберлігіне үміткер. Бұл жағынан жеткен жетістігі де аз емес. Түрік елінің Измир қаласындағы университетті бітірген. Ал тіл білетіні… Айтпақшы, Нарынқол өңірінде тым болмаса екі-үш емес, бақандай жеті тілді білетін сарбаз бар екенін естіп, елең ете қалған бізде аяқ астынан бір ой қылаң берген. Сосын сымша тартылған тұлғасы жас жігіттің спортшы екенінен хабар беріп тұрған Санжарды «Нарынқол» шекара бөлімшесінің саптық алаңына шығардық та, өзін жеті тілде таныстыруын сұрадық. Жас шекарашы іркілген жоқ. Алдымен «Сәлем! Менің атым – Санжар! Мен шекарашымын!» деген ол осы сөздерін орыс, ағылшын, қытай, түрік, кәріс және жапон тілдерінде қайталап айтып шықты.
Сөйтіп ол өзінің жеті тілді жетік білетінін көрсетті. Әсіресе, қытай және жапон, кәріс тілдерінде сөйлегенде біздің алдымызда Санжар – кәдімгі қазақтың қара домалақ баласы емес, сол елдердің азаматтары тұрғандай күй кешкеніміз бар. Сосын «Жә!» дедік те, өзімен сұхбаттасуға кірістік.
– Санжар, жарайсың! Сен бізді таңғалдырдың! – дедік біз.
– Шынымызды айтсақ, Шекара қызметінде бірнеше тіл білетін сарбаздар бар болса да саусақпен санарлық. Онда да ағылшын, қытай, түрік тілдерін білуі мүмкін. Онда да мұндай азаматтар шекаралық бақылау басқармаларында қызмет етеді. Ал сен ағылшын, қытай, түрік тілдерімен бірге жапон, кәрісше де білесің! Мен сені мақтаныш етемін! Ал енді өзің шекарашылар сапына қалай келдің? Тек алдымен осыншама тілді білуіңнің түп-төркінін түсіндірсең.
– Рахмет. Негізі, әу баста мен мектептен кейін біздің алып көршіміз Қытай мемлекетінде оқығым келді. Бұл үшін жатпай-тұрмай, сол елдің тілін үйренуге қатты кірісіп кеттім. Сөйтіп, екі жылда үйрендім. Алайда Аспанасты елінде жоғары білім алу бұйырмады да, мен ата-анамның қолдауымен Түрік елінің Измир қаласындағы өзім таңдаған жоғары оқу орнына түсіп кеттім. Ал мұнда сабақтардың 60 пайызы ағылшынша, қалған 40 пайызы түрік тілінде өтті.
Ал енді мен кәріс тілін қайдан білемін? Менің сүйікті анамның анасы – менің әжемнің ұлты кәріс. Сондықтан, мен үшін бұл тілді үйрену оншалықты қиынға түскен жоқ. Жапон тілін де өзім үшін үйрендім. Ал әскер қатарына университетті бітіргеніме бірнеше ай өткенде алындым. Онда да өз қалауыммен. Неге? Өйткені, мен мектеп қабырғасында қосымша спортпен айналысқандықтан болар, әскерге барсам, десанттық-шабуылдау әскерлеріне немесе Шекара қызметіне барамын дейтінмін. Міне, өзіңіз көргендей, шекарашы атандым.
Осылай деп ағынан жарылған Санжармен әңгіме үстінде көп нәрсені білдік. Ең басты мақсат Шекара қызметі Алматы облысы бойынша департаментінің жеке құрамы арасында жеті тілді жетік меңгерген шекарашы сарбаз бар екенін паш ету болатын. Паш еттік де!
Иә, ел шебінде кім жүргенін білесіз бе?!
Тамара ДӘУЛЕТБАЕВА,
ҚР ҰҚК Шекара қызметінің запастағы подполковнигі
Райымбек ауданы
