Қазақстан қоғамы кейінгі жылдары күрделі тарихи кезеңді бастан өткеріп отыр. Мемлекет дамуының жаңа бағыты, саяси жүйені жаңғырту және азаматтардың құқықтық мәдениетін көтеру сияқты маңызды міндеттер күн тәртібіне шықты. Осындай жағдайда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен жүзеге асырылатын конституциялық реформа – еліміздің демократиялық дамуына бағытталған маңызды қадамдардың бірі.
Конституциялық реформа – бұл тек заң нормаларын өзгерту ғана емес, ол мемлекетті басқару жүйесінің философиясын жаңарту. Оның басты мәні – билік тармақтарының тепе-теңдігін қамтамасыз ету, азаматтардың құқықтарын кеңейту және қоғамның саяси қатысу мүмкіндігін арттыру.
Осы орайда жаңа реформалардың мазмұны ең алдымен суперпрезиденттік басқару үлгісінен біртіндеп бас тартуға бағытталды. Бұл дегеніміз – биліктің бір орталыққа шамадан тыс шоғырлануын азайтып, Парламентті қайта құрылымдап, рөлін күшейту. Конституциялық реформалар бір адамның ұсынысымен ғана жүргізілмейді. Бұл тұрғыда бірер күн бұрын ғана конституциялық реформа жөніндегі комиссия құрылып, бүгін алғашқы отырысын өткізіп жатыр. Комиссия құрамына кәсіби заңгерлерден бастап, Парламент депутаттары, қоғамдық ұйым өкілдері, азаматтық белсенділер, т.б. қоғам өкілдері тартылған. Бұл реформалардың маңызы мен салмағын айшықтай түседі деп білемін.
Конституциялық реформа ең алдымен халықтың мемлекетке деген сенімін нығайтуға бағытталған. Себебі қазіргі заманғы демократиялық мемлекет заң үстемдігіне және әділетті институттарға сүйенуі тиіс.
Айша Бегалиева,
ҚазҰУ-дың ЖОО дейінгі дайындық кафедрасының оқытушысы
