Таяуда жарияланған жаңа Конституция жобасындағы маңызды бағыттардың бірі – діни қызметті реттеу жүйесін оңтайландыру. Жаңартылған нормаларға сәйкес, шетелдік діни бірлестіктердің қызметін міндетті түрде мемлекеттік келісуден өткізу туралы талап алынып тасталды. Бұл өзгеріс әкімшілік жүктемені азайтуға бағытталғанымен, мемлекеттік бақылауды әлсіретуді білдірмейді.
Мұндай қадам діни қызметті реттеудің жаңа тәсілін қалыптастырады. Бұрынғы жүйеде алдын ала келісу рәсімі негізгі құрал болса, енді назар құқықтық талаптарды сақтау мен заң бұзушылықтардың алдын алуға аударылады. Яғни бақылау рұқсат беру сипатынан құқықтық қадағалау сипатына өтеді.
Бұл, ең алдымен, азаматтардың ар-ождан бостандығын жүзеге асыру мүмкіндігін кеңейтеді. Діни ұйымдардың қызметі артық бюрократиялық рәсімдерден босап, құқықтық нормалар шеңберінде еркін жүзеге асырылады. Сонымен қатар мемлекет қоғамдық қауіпсіздік пен тұрақтылықты қамтамасыз ету тетіктерін сақтайды.
Өзгерістің тағы бір маңызды қыры — мемлекеттік органдардың қызметін оңтайландыру. Әкімшілік рәсімдердің қысқаруы басқару тиімділігін арттырып, ресурстарды нақты құқықтық бақылауға бағыттауға мүмкіндік береді.
Осылайша реформа діни салада тепе-теңдік орнатады: бір жағынан азаматтардың құқықтары кеңейеді, екінші жағынан мемлекет заңдылық пен қоғамдық тәртіпті қамтамасыз етуді жалғастырады. Бұл заманауи құқықтық мемлекетке тән реттеу моделін қалыптастырады.
Маржан Ернарқызы,
Алатау қалалық мәслихатының депутаты
