Конституциялық реформаның маңызды бағыттарының бірі – жергілікті өзін-өзі басқару институтын күшейту. Жаңартылған Негізгі заңда жергілікті өзін-өзі басқару дербес институт ретінде танылып, оның заң шеңберіндегі автономиясына нақты кепілдіктер беріледі.
Бұл норма мемлекеттік басқарудың жаңа сапалық деңгейге көшуін білдіреді. Енді жергілікті маңызы бар мәселелерді шешу орталық органдардың ғана құзыреті емес, тікелей жергілікті қауымдастықтардың жауапкершілігіне айналады. Тұрғындардың күнделікті өміріне қатысты шешімдер сол аумақтың ерекшелігі мен қажеттілігіне сәйкес қабылданады.
Автономияның конституциялық бекітілуі әкімшілік шамадан тыс орталықтандыруды азайтып, басқарудың икемділігін арттырады. Жергілікті органдар инфрақұрылым, коммуналдық қызметтер, әлеуметтік орта және қоғамдық кеңістіктерге қатысты мәселелерді жедел әрі тиімді шешуге мүмкіндік алады.
Сонымен бірге бұл өзгеріс азаматтардың қоғамдық өмірге қатысуын күшейтеді. Өзін-өзі басқару – тек әкімшілік құрылым емес, тұрғындардың өз аумағының дамуына тікелей ықпал ету механизмі. Халық пен билік арасындағы байланыс жақындай түседі, ал шешімдердің легитимдігі артады.
Мемлекет үшін мұндай модель басқару тиімділігін арттырады. Орталық билік стратегиялық саясатқа шоғырланса, жергілікті деңгей нақты практикалық міндеттерді шешеді. Осылайша жауапкершілік деңгейлер бойынша әділ бөлінеді.
Жалпы алғанда, жергілікті өзін-өзі басқарудың конституциялық кепілдіктерін кеңейту – басқарудың ашықтығын, тиімділігін және қоғамның белсенділігін арттыруға бағытталған қадам. Бұл мемлекет пен азамат арасындағы серіктестікке негізделген заманауи басқару қағидаттарын қалыптастырады.
Лида Шакизадаевна,
Алатау қаласы әкімдігінің өтініш бөлімінің инспекторы
