Бүгін – Қазақстанда ғылым қызметкерлері күні әрі Қаныш Сәтбаевтың туған күні

Жыл сайын 12 сәуірде Қазақстанда Ғылым қызметкерлері күні атап өтіледі. Бұл – елдің ғылыми қауымдастығын біріктіретін, білім мен зерттеудің маңызын айқындайтын ерекше мереке. Аталған күннің таңдалуы да кездейсоқ емес. Дәл осы күні көрнекті қазақ ғалымы, академик Қаныш Сәтбаев дүниеге келген.
Қаныш Сәтбаев – қазақстандық геология ғылымының негізін қалаушы, Қазақ КСР Ғылым академиясының тұңғыш президенті. Оның ғылыми еңбектері еліміздің минералдық-шикізат қорларын зерттеуде шешуші рөл атқарды. Ғалымның бастамасымен ірі кен орындары ашылып, Қазақстанның индустриялық дамуына жол ашылды. Сондықтан оның есімі тек ғылым тарихында ғана емес, ұлттық даму тарихында да алтын әріппен жазылған.
Ғылым күні – бұл тек өткеннің ұлы тұлғаларын еске алу ғана емес, бүгінгі ғылым өкілдерінің еңбегін бағалау күні. Қазіргі таңда Қазақстан ғылымы жаңа деңгейге көтеріліп, іргелі зерттеулер мен заманауи технологияларды ұштастыра отырып дамуда. Әлемдік бәсекелестік жағдайында ғылым елдің тұрақты дамуының негізгі факторына айналып отыр.
Осы мереке қарсаңында өткен салтанатты жиында Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев ғылым қызметкерлерін марапаттап, маңызды баяндама жасады. Мемлекет басшысы ғылымның ел дамуындағы рөліне ерекше тоқталып, «ғылым – мемлекеттің тірегі, ал ғалым – оның басты байлығы» екенін атап өтті.
Президенттің айтуынша, ғылыми әлеует – кез келген елдің абырой-беделі мен күш-қуатын айқындайтын негізгі көрсеткіштердің бірі. Ғылымға басымдық берген мемлекет қана өркениеттің алдыңғы қатарынан көріне алады. Бұл ретте Ақорда қабырғасында өткен жиынның өзі – ғалымдарға көрсетілген ерекше құрметтің белгісі.
Өз сөзінде Президент ұлы ойшыл Абай Құнанбайұлының «Адам баласы адам баласынан ақыл, ғылым, ар, мінез деген нәрселермен озбақ» деген қанатты сөзін келтіріп, оның бүгінгі күні де өзектілігін жоғалтпағанын атап өтті. Шынында да, елдің бәсекеге қабілеттілігі ең алдымен ғылым мен білім деңгейіне байланысты.
Сонымен қатар, Мемлекет басшысы жастарға ерекше көңіл бөлу қажеттігін баса айтты. Жас ғалымдарды қолдау, олардың ғылыми ізденістеріне жағдай жасау – ел болашағына салынған инвестиция. Өйткені жаңа буын – ғылыми дамудың қозғаушы күші.
Қасым-Жомарт Тоқаев 2026 жылды Цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялағанын еске салып, ғылымды дамыту жаңа технологиялармен тығыз байланысты екенін атап өтті. Бұл бағыттағы жұмыстар Қазақстанның инновациялық дамуына серпін беретіні анық.
Қорыта айтқанда, ғылымға қолдау көрсету – бұл тек бір саланы дамыту емес, бұл – елдің болашағына жасалған стратегиялық қадам. Ғылым мен білімге басымдық берген мемлекет қана тұрақты дамуға қол жеткізіп, әлемдік өркениет көшінде өз орнын нығайта алады.
Гүлжан Назымбетова,
Академик Қ.И.Сәтбаевтың мемориалдық музейінің директоры