Перейти к содержимому
Главная страница » Конституциялық Сот бірқатар лауазымды тұлғаларды қайта тағайындауға қатысты нормаларды қолдану тәртібін түсіндірді

Конституциялық Сот бірқатар лауазымды тұлғаларды қайта тағайындауға қатысты нормаларды қолдану тәртібін түсіндірді

Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты 1995 жылғы Конституция қолданыста болған кезеңде жекелеген мемлекеттік лауазымдарды атқарған тұлғалардың жаңа Конституция күшіне енгеннен кейін тиісті лауазымдарға қайта сайлануына немесе қайта тағайындалуына құқылы екенін түсіндірді. Бұл ретте мұндай сайлану немесе тағайындалу 2026 жылғы Конституция аясындағы алғашқы сайлану немесе тағайындалу ретінде қарастырылады.

Конституциялық Сот Конституцияның 43-бабының 1-тармағына, 72-бабының 2 және 3-тармақтарына, 83-бабының 1-тармағына және 84-бабының 3-тармағына ресми түсіндірме беру туралы өтінішті қарады.

Өтініште 1995 жылғы 30 тамыздағы Конституцияға сәйкес бұрын аталған мемлекеттік лауазымдарды атқарған тұлғалардың жаңа Конституция күшіне енгеннен кейін осы лауазымдарға қайта сайлануы немесе қайта тағайындалуы мүмкін бе деген мәселе көтерілген.

Конституциялық Сот аталған нормаларда көзделген шектеулер қолданыстағы Конституцияда және соның негізінде қабылданған нормативтік құқықтық актілерде белгіленген тәртіппен жүзеге асырылған сайлану немесе тағайындалу фактілеріне ғана қатысты екенін атап өтті.

Сондай-ақ Конституцияда 1995 жылғы Конституция қолданыста болған кезеңдегі лауазымда болған мерзімдерді, сондай-ақ сол кезеңде жүзеге асырылған сайлану немесе тағайындалу фактілерін есепке алу көзделмегені көрсетілді.

Осылайша, бұрынғы Конституция қолданыста болған кезеңде тиісті мемлекеттік лауазымды атқару фактісінің өзі жаңа Конституция күшіне енгеннен кейін азаматтың сол лауазымға қайта сайлануына немесе қайта тағайындалуына кедергі келтірмейді.

Өтінішті қарау қорытындысы бойынша Конституциялық Сот мынадай ресми түсіндірме берді:

«1995 жылғы Конституцияға сәйкес тиісті лауазымдарды атқарған тұлғалар 2026 жылғы Конституция күшіне енгеннен кейін осы лауазымдарға қайта сайлана немесе қайта тағайындала алады.»

Қарапайым тілмен айтқанда, жаңа Конституцияда көзделген өкілеттік мерзімдерінің немесе тағайындаулар санының шектеулері тек осы Конституция қолданысқа енгізілгеннен кейін жүзеге асырылған сайлаулар мен тағайындауларға ғана қолданылады. Демек, 1995 жылғы Конституцияға сәйкес атқарылған бұрынғы өкілеттік мерзімдері есепке алынбайды, ал жаңа Конституция күшіне енгеннен кейінгі алғашқы сайлану немесе тағайындалу алғашқы болып есептеледі.