Ағымдағы жылдың басынан бері Алматы облысы бойынша Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаментіне бөлшек сауда саласында тұтынушылардың құқықтарының бұзылуына байланысты 563 азаматтың өтініші келіп түсті.
Бөлшек сауда тұтыну нарығының маңызды салаларының бірі болып табылады, өйткені азаматтар күнделікті жеке, отбасылық және тұрмыстық қажеттіліктері үшін тауарлар сатып алады. Сонымен қатар тұтынушылар сапасыз тауарларды өткізу, тауарды қайтарудан немесе айырбастаудан бас тарту, тауар туралы толық емес немесе анық емес ақпарат беру, сондай-ақ сатушылардың сатып алушылардың заңды талаптарын орындаудан бас тартуы сияқты мәселелерге жиі тап болады.
Алматы облысының тұрғындары өздерінің тұтынушылық құқықтарын қорғауда барған сайын белсенділік танытуда. Азаматтар Департаментке жүгініп, өздерінің заңды мүдделерін қорғап, бұзылған құқықтарын қалпына келтіру үшін заңнамада көзделген тетіктерді пайдалануда.
Департамент азаматтардың қаржылық мүдделерін қорғау мәселелеріне ерекше назар аударады. Ағымдағы жылдың басынан бері бөлшек сауда саласындағы өтініштер бойынша тұтынушыларға іс жүзінде 14 435 000 теңге қайтарылды.
Өтініштерді қарау және анықталған бұзушылықтар бойынша Департамент тарапынан тиісті бақылау жұмыстары жүргізілуде. Барлығы 48 жоспардан тыс тексеру тағайындалып, олардың қорытындысы бойынша 32 кәсіпкерлік субъектісі айыппұл түріндегі әкімшілік жауапкершілікке тартылды.
Салынған әкімшілік айыппұлдардың жалпы сомасы 1 241 000 теңгені құрады.
Бұл ретте Департамент жұмысының негізгі нәтижесі құқық бұзушыларды жауапкершілікке тартумен ғана шектелмейді. Ең басты міндет — азаматтардың бұзылған құқықтарын нақты қалпына келтіру және тұтынушыларға ақшалай қаражаттарын қайтару.
Департамент мамандары азаматтарға олардың құқықтарын түсіндіреді, сотқа дейінгі наразылықтарды дайындауға жәрдем көрсетеді және тұтынушылық дауларды сотқа дейінгі тәртіппен реттеу мақсатында кәсіпкерлік субъектілерімен жұмыс жүргізеді.
Даулардың едәуір бөлігі сотқа жүгінбей шешіледі. Бұл тұтынушыларға өз құқықтарын қысқа мерзімде қалпына келтіруге және төлеген ақшалай қаражаттарын қайтаруға мүмкіндік береді.
Бөлшек сауда саласындағы өтініштер санының өсуі тұтыну нарығында шешуді қажет ететін мәселелердің бар екенін ғана емес, сонымен қатар халықтың құқықтық сауаттылығының артып келе жатқанын көрсетеді. Алматы облысының тұрғындары өз құқықтарының бұзылуына бейжай қарамай, оларды қорғауға дайын екенін көрсетуде.
Департамент бөлшек сауда субъектілерімен жүйелі жұмысты жалғастырып, тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласындағы заңнама талаптарының сақталуына, тауарлар туралы анық ақпараттың берілуіне, сауда қағидаларының сақталуына, сондай-ақ тауарларды қайтару және айырбастау кезінде тұтынушылардың заңды талаптарының орындалуына ерекше назар аударады.
Департамент тұтынушыларға тауар сатып алу кезінде тауар және сатушы туралы ақпаратты мұқият тексеруді, чектерді, шарттарды, кепілдік құжаттарын және хат-хабарларды сақтауды ұсынады. Даулы жағдай туындаған кезде алдымен сатушыға жазбаша талаппен жүгіну, ал заңды талаптар орындалмаған жағдайда аумақтық сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаментіне жүгіну қажет.
Бөлшек сауда саласында тұтынушылардың құқықтарын қорғау Департамент жұмысының маңызды бағыттарының бірі болып қала береді. Негізгі міндет — азаматтардың заңды мүдделерінің сақталуын қамтамасыз ету және кәсіпкерлік субъектілерінің тұтынушылар алдындағы міндеттемелерін адал орындауына ықпал ету.
ҚР Сауда және интеграция министрлігінің
Алматы облысы бойынша сауда және
тұтынушылардың құқықтарын қорғау
департаментінің бас маманы Д.Сенбаева