Көпқабатты үйдің ауласы — балалар ойнайтын, үлкендер демалатын, көршілер күн сайын кездесетін ортақ кеңістік. Бірақ сынған орындық, бүлінген балалар алаңы, түнгі шу, қоқыс пен қоғамдық мүлікке ұқыпсыз қарау тұрғындардың өмір сапасына әсер етеді.
Кейде мұндай жағдайларды ұсақ мәселе деп қабылдаймыз. Алайда ортақ кеңістікке немқұрайды қарау біртіндеп тәртіпсіздікке әкелуі мүмкін. Қауіпсіз әрі жайлы орта қалыптастыру үшін тұрғындардың өзара сыйластығы мен ортақ жауапкершілігі қажет.
Ең алдымен, әр адам өзі тұратын жердің жағдайына назар аударуы керек. Кіреберістің есігі бұзылса, аулада жарық болмаса немесе балалар алаңында қауіпті құрылғы пайда болса, оны тиісті ұйымдарға хабарлау қажет. Мәселені әлеуметтік желіде талқылаумен шектелмей, нақты өтініш жолдау оның шешілуіне ықпал етеді.
Көршілер арасындағы түсіністік те маңызды. Түнгі уақытта қатты музыка қою, ортақ дәлізді заттарға толтыру немесе өзгенің мүлкіне зиян келтіру жанжалға себеп болуы мүмкін. Мұндай жағдайда мәселені әдеппен талқылап, қажет болса заңды тетіктерді пайдаланған дұрыс.
Қоғамдық қауіпсіздікке тұрғындардың бір-біріне көмектесуі де әсер етеді. Мысалы, жалғыз тұратын қарт адамның жағдайына назар аудару, балаларға қауіпсіз жүріс-тұрыс ережелерін еске салу немесе күмәнді жағдайды тиісті қызметтерге хабарлау — қарапайым, бірақ пайдалы әрекеттер.
Дегенмен, бейжай қалмау дегеніміз — әр адамның жеке өміріне араласу немесе күдікті деп санаған адамды дәлелсіз айыптау емес. Маңыздысы — нақты жағдайға сүйеніп, адамның құқығын құрметтеп, заң аясында әрекет ету.
Ауладағы тәртіп үлкен өзгерістерден емес, күнделікті әдеттерден қалыптасады. Ортақ мүлікті сақтау, тазалыққа мән беру, өзгенің тыныштығын құрметтеу және мәселені өршітпей шешу — мәдениетті қоғамның белгілері.
Әр адам өз үйінің табалдырығынан басталған жауапкершілікті ортақ кеңістікке де алып шықса, ауламыз қауіпсіз әрі жайлы бола түседі.
Тоғжан ЖОЛДЫҒАЛИ