Жасөспірім үшін достарының пікірі, ортаға қабылдану және өзгелерге ұқсау кейде ерекше маңызды. Осындай кезеңде «бір рет байқап көр», «ештеңе болмайды» немесе «бәрі пайдаланады» деген сөздер қауіпті шешімге итермелеуі мүмкін.
Есірткіге байланысты мәселені тек құқық қорғау органдарының жұмысы ретінде қарастыру жеткіліксіз. Оның алдын алу үшін отбасы, мектеп, медицина мамандары, жастар ұйымдары және қоғам бірлесіп әрекет етуі керек.
Қазіргі цифрлық ортада есірткі таратуға қатысты заңсыз ұсыныстар әлеуметтік желілерде, мессенджерлерде немесе түрлі жабық топтарда кездесуі мүмкін. Кейде жастарға оңай табыс табу сылтауымен белгісіз заттарды жеткізу, сақтау немесе тарату ұсынылады. Мұндай әрекеттердің заңдық салдары ауыр болуы мүмкін.
Жастарға қауіптің бар екенін жай ғана ескерту жеткіліксіз. Олар қысымға қалай қарсы тұру керектігін, күмәнді ұсыныстан қалай бас тартуды және қиын жағдайда кімнен көмек сұрауға болатынын білуі керек. Ашық әңгіме, сенімді қарым-қатынас және психологиялық қолдау осы тұрғыда маңызды.
Ата-аналар баласының мінез-құлқындағы өзгерістерге назар аударғаны жөн. Алайда кез келген өзгерісті бірден есірткі қолданудың белгісі деп қабылдауға болмайды. Кінәлау мен қорқытудың орнына, баламен сабырлы сөйлесіп, қажет болса мамандардан көмек сұраған дұрыс.
Есірткіге қатысты күмәнді жағдай байқалғанда, оны өз бетіңізше тексеруге немесе белгісіз заттарды ұстауға тырыспаңыз. Ақпаратты тиісті құқық қорғау органдарына жеткізіп, қауіпсіздікті бірінші орынға қойған жөн.
Жастарға спортпен айналысуға, шығармашылықпен шұғылдануға, кәсіби дағдыларды дамытуға және пайдалы орта қалыптастыруға мүмкіндік беру де профилактиканың бір бөлігі. Бос уақыттың мазмұнды өтуі, қолдаудың болуы және болашаққа нақты мақсат қою жастардың тәуекелді мінез-құлықтан алшақ болуына ықпал етеді.
Есірткі қылмысына қарсы күрес заңды орындаумен қатар, адамды қауіпті таңдау алдында жалғыз қалдырмауды да талап етеді. Жастарға қорқыныш емес, дұрыс ақпарат; айыптау емес, қолдау; бос уәде емес, нақты мүмкіндік қажет.
Бір адамның дер кезінде көрсеткен көмегі жас адамның өмірлік бағытын өзгертуі мүмкін. Сондықтан есірткіге қарсы күрес әрқайсымыздың жауапкершілігімізден басталады.
Тоғжан ЖОЛДЫҒАЛИ