Қазіргі кезде елімізде қайта қабылданатын жаңа Конституцияның жобасы жан-жақты түсіндірілуде. Бұл – заңдылық. Өйткені ескі болсын, жаңа болсын, кез келген заң сол елдің халқына керек. Халықтың жарқын болашағы, ұрпақтың алаңсыз өсіп жетілуі заң аясында жүзеге асырылатыны белгілі. Тәуелсіз елімізде жаңа қабылданатын заң әлемдік саяси ахуалдың дәл бүгінгідей күрделене түсіп отырған шағында мемлекеттің дамуы мен тұрақтылығы үшін, азаматтардың еркіндігі мен бостандығы үшін аса қажет деп ойлаймын. Өйткені әр күні сан құбылып тұрған уақыт өлшемі мемлекеттің заңдарын қайта қарауды, кейбір баптарына өзгеріс енгізуді талап етіп отырғаны анық.
Халыққа ұсынылған жаңа Конституцияның 84 пайызына өзгерістер енгізілген. Өзгеріс енгізілген негізгі тараулар мен баптарда Қазақстан халқының Тәуелсіз, бостандықты қалайтын халық екені атап көрсетілген. Және қай бапты алып қарасаңыз, ой елегінен өткізіп, талдау жасасаңыз, барлығы да адамдардың бейбітшілік аясында ғұмыр кешуіне, тағдырларын ұлттық салт-дәстүрмен байланыстырып, бабалар салып кеткен әдет-ғұрыптың сара жолымен жүруіне бағыт-бағдар ұсынады.
Конституцияның «Негізгі құқықтар, бостандықтар және міндеттер» бөлімі әзірленген кезде Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы, Қазақстан ратификациялаған халықаралық пактілер мен жалпыға бірдей танылған халықаралық-құқықтық стандарттар барынша ескерілгені көрініп тұр. Соның нәтижесінде азаматтардың жеке, әлеуметтік-экономикалық және саяси құқықтарының мазмұны тереңдетіліп, оларды іске асыру мен қорғауға берілетін кепілдіктер айтарлықтай күшейтілген.
Әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғауға ерекше назар аударылуы да Конституция жобасының әлеуметтік бағдарын айқындайды. Бала – біздің болашағымыз болса, ана – сол баланы өмірге әкеліп, тұлға болып қалыптасуына, өмірден өз орнын табуына жауапты адам. Осы тұрғыдан алғанда ана мен бала мәселесіне мән берілуі құптарлық жайт.
Жаңа Преамбулада бірлік пен ынтымақтастық, ұлтаралық және дінаралық келісім, егемендік пен аумақтық тұтастық өзгермейтін құндылықтар ретінде бекітілді. Әділеттілік, заң мен тәртіп, табиғатқа жауапкершілікпен қарау алғаш рет конституциялық қағидат деңгейіне көтерілді. Сонымен қатар мемлекеттің болашағы табиғи ресурстармен емес, адами капиталмен, біліммен, ғылыммен және инновациямен айқындалатыны нақты көрсетілді.
Жаңа Конституция жобасының басты өзегі – адам құқықтарына бағдарланған мемлекет тұжырымдамасы. Осы тұрғыдан алғанда, жаңа Конституция Қазақстанның сенімді түрде болашаққа қадам басқанын көрсететін стратегиялық құжат ретінде бағаланады.
Жаңа Конституцияға байланысты 15 наурызда елімізде жалпыұлттық референдум өткізілетіні анық. Әркім осы саяси шарада жаңа заңға қатысты қолдайтын, қолдамайтынын білдіруі қажет. Сондықтан мен Қазақстан халқын референдумға ұйымшылдықпен қатысып, өз таңдауларын жасауға, белсенділік танытуға шақырамын.
Лиза КӨШКЕНОВА,
«Қызғалдақ» бөбекжай балабақшасының меңгерушісі
Текес ауылы,
Райымбек ауданы
