Қазіргі таңда интернет күнделікті өміріміздің ажырамас бөлігіне айналды. Онлайн сауда жасау, банк қызметтерін пайдалану, әлеуметтік желілерде байланысу – мұның барлығы уақытты үнемдеп, өмірді жеңілдеткенімен, интернет алаяқтарының әрекеті де күн санап көбейіп келеді. Сондықтан әр азамат жеке деректерінің қауіпсіздігіне ерекше мән беруі қажет.
Интернет алаяқтары адамдарды түрлі тәсілдермен алдайды. Олар өзін банк қызметкері, құқық қорғау органы немесе мемлекеттік мекеме өкілі ретінде таныстырып, жеке мәліметтерді, банк картасының нөмірін, SMS арқылы келген кодты немесе құпия сөздерді сұрауы мүмкін. Сонымен қатар әлеуметтік желілерде жалған парақшалар ашып, арзан бағамен тауар ұсыну, жалған инвестициялық жобаларға шақыру немесе сыйлық ұтып алғаныңыз туралы хабарлама жіберу арқылы азаматтарды алдап жатады.
Мамандардың айтуынша, алаяқтықтың құрбаны болмаудың ең тиімді жолы – сақтық таныту. Бейтаныс адамдарға жеке және қаржылық мәліметтерді бермеу, күмәнді сілтемелерге өтпеу, белгісіз қосымшаларды жүктемеу және барлық маңызды аккаунттарға екі факторлы қорғанысты қосу қажет. Егер күмәнді қоңырау түссе немесе хабарлама келсе, ақпаратты ресми ұйымдардың байланыс арналары арқылы міндетті түрде тексерген жөн.
Онлайн сауда жасағанда тек сенімді интернет-дүкендердің қызметін пайдаланып, сатушының пікірлері мен байланыс деректерін мұқият қарап шығу керек. Ал ақша аудармас бұрын ұсыныстың шынайылығына көз жеткізу маңызды. Ешқашан үшінші тұлғаларға банк картасының деректерін, CVV кодын немесе SMS-кодты айтуға болмайды.
Егер интернет алаяқтарының құрбаны болған жағдайда, уақыт жоғалтпай банкке хабарласып, картаны бұғаттау қажет. Сонымен қатар құқық қорғау органдарына ресми арыз беріп, алаяқтарға қатысты барлық мәліметті ұсынған дұрыс. Жедел әрекет ету келтірілген шығынды азайтуға және қылмыскерлерді анықтауға көмектеседі.
Интернет қауіпсіздігі – әр азаматтың жеке жауапкершілігі. Саналы әрекет, цифрлық сауаттылық және қарапайым қауіпсіздік ережелерін сақтау арқылы интернет алаяқтарының құрбаны болу қаупін айтарлықтай төмендетуге болады. Сақтық – қауіпсіздіктің басты кепілі.