Отбасы адам өзін қауіпсіз сезінетін, қолдау мен түсіністік табатын орта болуы керек. Алайда кейбір отбасыларда қорқыныш, қысым және зорлық-зомбылық қалыпты жағдайға айналып кетеді. Ең өкініштісі — мұндай жағдайды кейде жақындары да, айналасындағы адамдар да «отбасының ішкі мәселесі» деп қабылдап, араласудан тартынады.
Зорлық-зомбылық тек ұрып-соғумен өлшенбейді. Адамды үнемі қорлау, қорқыту, жақындарымен араласуына тыйым салу, ақшасын бақылау, үйден шығармау немесе психологиялық қысым көрсету де адамның құқығы мен қауіпсіздігіне зиян келтіреді.
Мұндай жағдайдың белгілері байқалғанда, жәбірленушіні кінәлау немесе оған «шыда» деп кеңес беру мәселені шешпейді. Керісінше, адамның көмек сұрауына кедергі келтіруі мүмкін. Сондықтан ең алдымен оның қауіпсіздігін ойлап, қолдау көрсету қажет.
Егер сіз зорлық-зомбылыққа куә болсаңыз немесе өзіңіз осындай жағдайға тап болсаңыз, Қазақстанда полицияның 102 нөміріне хабарласуға болады. Отбасы, әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғау мәселелері бойынша 111 байланыс орталығына да жүгінуге болады. Қажет болған жағдайда 103 нөмірі арқылы жедел медициналық көмек шақырылады.
Жәбірленушінің қауіпсіздігіне қатер төнген кезде мәселені өз бетінше шешуге тырысып, зорлық көрсеткен адаммен қауіпті жағдайда бетпе-бет келудің орнына, тиісті қызметтерге хабарласқан жөн. Мүмкіндік болса, сенімді адамнан қолдау сұрап, қауіпсіз жерге бару керек.
Тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу үшін отбасы мүшелерінің ғана емес, бүкіл қоғамның көзқарасы өзгеруі қажет. Балаларға кішкентайынан өзгенің шекарасын құрметтеуді, жанжалды күшпен емес, сөйлесу арқылы шешуді үйреткен маңызды.
Отбасындағы зорлық-зомбылық — жабық есіктің ар жағында қалуға тиіс мәселе емес. Үнсіздікті бұзу, көмекке жүгіну және қауіп туралы хабарлау адамның өмірі мен денсаулығын қорғауға көмектесуі мүмкін.
Есте сақтаңыз: 102 — полиция, 111 — отбасы мен балалардың құқықтарын қорғау мәселелері бойынша байланыс орталығы.
Тоғжан ЖОЛДЫҒАЛИ