Перейти к содержимому
Главная страница » Зорлық-зомбылыққа жол жоқ

Зорлық-зомбылыққа жол жоқ

Адам өмірі мен денсаулығы – қоғамдағы ең қастерлі құндылықтардың бірі. Сондықтан кез келген құқық бұзушылыққа, әсіресе адамның ар-намысына, еркіндігі мен қауіпсіздігіне қол сұғатын әрекеттерге заң аясында қатаң тосқауыл қойылады. Соңғы жылдары елімізде тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу, жәбірленушілердің құқықтарын қорғау және отбасылық құндылықтарды нығайту бағытындағы жұмыстар жаңа деңгейге көтерілді. Бұл – тек құқық қорғау органдарының ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндетіне айналған маңызды мәселе.

     Көп жағдайда тұрмыстық зорлық-зомбылық жабық есіктің ар жағында қалып, айналадағы адамдардың назарынан тыс қалады. Кейбір азаматтар мұндай жағдайды «отбасының жеке мәселесі» деп қабылдап, араласуға құлықсыз болады. Алайда үнсіздік пен немқұрайлылық кейде қайғылы оқиғаларға әкелуі мүмкін. Сондықтан қоғамда зорлық-зомбылыққа мүлде төзбеушілік қағидатын қалыптастыру – бүгінгі күннің басты талаптарының бірі. Отбасы – сыйластық пен өзара түсіністікке негізделген шағын қоғам. Егер сол ортада қорқыныш, күш көрсету немесе психологиялық қысым белең алса, оның зардабы тек бір адамға ғана емес, балалардың тәрбиесіне, отбасының берекесіне және тұтас қоғамның тұрақтылығына әсер етеді. Әсіресе зорлық-зомбылықты көріп өскен баланың психологиялық дамуына орны толмас зиян келуі мүмкін. Сондықтан мұндай құқық бұзушылықтың алдын алу болашақ ұрпақтың қауіпсіздігі үшін де маңызды. Құқық қорғау органдары тұрмыстық жанжалдарға дер кезінде әрекет етуге, жәбірленушілердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және заң талаптарының орындалуына ерекше көңіл бөліп келеді. Сонымен қатар профилактикалық жұмыстардың ауқымы кеңейіп, халық арасында түсіндіру шаралары тұрақты жүргізілуде. Мақсат – құқық бұзушылық орын алғаннан кейін ғана емес, оған дейін қауіптің алдын алып, азаматтардың құқықтық сауатын арттыру. Дегенмен бұл бағыттағы нәтижелі жұмыс қоғамның белсенді қатысуынсыз мүмкін емес. Көршінің үйінен үнемі жанжалдың дауысын естіп жүріп, оған мән бермеу немесе зорлық көрген адамға көмек ұсынбау – мәселені ушықтыра түседі. Азаматтық жауапкершілік кейде қиын жағдайда қалған адамға қолдау көрсетуден, қажет болған жағдайда тиісті органдарға хабарлаудан басталады.

    Тұрмыстық зорлық-зомбылық тек физикалық күш қолданумен шектелмейді. Психологиялық қысым көрсету, қорқыту, қорлау, экономикалық тәуелділікке мәжбүрлеу де адамның құқықтары мен бостандығын бұзатын әрекеттер болып саналады. Сондықтан әрбір азамат өзінің құқықтарын біліп, заңсыз әрекеттерге төзбеуі тиіс. Қоғамда құқықтық мәдениетті қалыптастыру – зорлық-зомбылықтың алдын алудың маңызды тетіктерінің бірі. Отбасында өзара сыйластықты дәріптеу, жастарға адамгершілік құндылықтарды насихаттау, жанжалдарды заң аясында және өзара түсіністік арқылы шешуге тәрбиелеу – қауіпсіз қоғам қалыптастырудың негізгі алғышарттары. Әрбір адамның өмірі мен қауіпсіздігі мемлекет қорғауында. Сондықтан ешбір құқық бұзушылық жауапсыз қалмайды. Заңның үстемдігі сақталған жерде әділдік орнап, азаматтардың ертеңгі күнге деген сенімі нығая түседі. Ал қоғам зорлық-зомбылыққа бейжай қарамай, әрбір адамның құқығы қорғалатын орта қалыптастырғанда ғана қауіпсіз әрі берекелі өмірдің берік негізі қаланады.

      Зорлық-зомбылыққа қарсы күрес – бір мекеменің немесе бір саланың жұмысы емес. Бұл – барша азаматтың адам өміріне деген құрметінен, заңға деген жауапкершілігінен және айналасына бейжай қарамауынан басталатын ортақ іс. Әрқайсымыз қауіпсіз қоғам қалыптастыруға үлес қосқанда ғана татулық пен тұрақтылықты нығайтып, келер ұрпаққа бейбіт әрі сенімді орта қалдыра аламыз.

Құралбек Сәбитұлы