Бүгінгі қоғамда өміріміздің үлкен бөлігі әлеуметтік желілермен тікелей байланысты. Таңертең көз ашқаннан кейін бірден телефонға үңіліп, Instagram, TikTok немесе Telegram-ды қарап шығу — қалыпты әдетке айналды. Бірақ бұл әдеттің артында біз байқамайтын бір шындық бар: әлеуметтік желіде көрсетілетін өмір көбіне қолдан жасалған бақыт екенін мойындау керек.
Зерттеулерге сүйенсек, 2025 жылы Қазақстанда интернет қолданушылар саны 17 миллионнан асты, ал олардың 90 пайызы әлеуметтік желілерді күн сайын пайдаланады. Әсіресе жастар үшін желідегі өмір — өзін көрсету мен мойындатудың бір жолына айналды. Адамдар әдемі суреттер, қымбат киімдер мен сапарлар арқылы өз өмірін безендіріп көрсетеді. Ал шын мәнінде, сол кадрлардың артында жалғыздық, күйзеліс немесе өз-өзіне сенімсіздік жасырынып жатуы мүмкін.
Көп жағдайда біз өзімізді басқалардың “жарқыраған өмірімен” салыстырамыз. Біреу жаңа көлік алғанын, біреу шетелге ұшқанын, тағы бірі жетістігімен мақтанғанын көреміз. Осы сәтте санамызда: “Мен неге ондай емеспін?”, “Менің өмірім неге қызықсыз?” деген ойлар пайда болады. Ал шын мәнінде, әлеуметтік желіде бәрі фильтрленген. Ешкім ол жерде сәтсіздік, шаршау немесе көз жасы туралы айтпайды.
Бірақ дәл сол “көрінбейтін сәттер” — өмірдің нағыз шындығы.
Әлеуметтік желі бізге байланыс, шабыт және ақпарат береді. Бірақ сонымен қатар, ол адамның өзін-өзі қабылдауына кері әсер етуі мүмкін. Психологтардың айтуынша, адамдар желіде көп уақыт өткізген сайын өз өміріне қанағаттанбаушылық деңгейі артады. Яғни, біз шын өмірден алыстап, виртуалды “мінсіз әлемнің” тұтқынына айналамыз.
Бір қызығы, әлеуметтік желіде бәрі күліп, бақытты көрінсе де, шынайы өмірде адамдар бір-бірімен аз сөйлеседі, сезімдерін жасырады. Тіпті туған күн, кездесулер де “фотосессияға” айналып кеткендей. “Кіммен отырмын?”, “Қалай шықтым?”, “Қанша лайк болады?” — осы сұрақтар шынайы сезімдердің орнын басып барады.
Бірақ өмір тек кадрдан тұрмайды. Шынайы бақыт — ол достармен жылы әңгімеде, ата-ананың батасында, сүйіктінің қарапайым күлімсіреуінде. Ол интернетсіз де бар. Әрбір адам өз өмірін басқалармен салыстырмай, өз жолымен жүре алса, міне, сол кезде ғана нағыз үйлесімділік орнайды.
Қоғамдағы бұл құбылыс — жай ғана жеке мәселе емес, халықтық сипаттағы әлеуметтік өзгеріс. Қазіргі жастардың өмір салты, құндылықтары мен ойлау жүйесі желі арқылы қалыптасып жатыр. Бір жағынан бұл — заман талабы, ақпарат дәуірінің көрінісі. Бірақ екінші жағынан, өз түп-тамырымызды, шынайылықты ұмытпау — әрқайсымыздың жауапкершілігіміз.
Бүгінгі күні “қолдан жасалған бақыттың” көлеңкесінен шығу үшін ең алдымен өз өмірімізді бағалауды үйрену қажет. Күн сайынғы ұсақ сәттерді — таңғы шай, достың қалжыңы, таза ауа, отбасыңмен өткізген уақытты — шынайы бақыт ретінде қабылдасақ, виртуалды әлем бізге билік жүргізе алмайды.
Сондықтан, әлеуметтік желідегі әдемі кадрлар мен жарқыраған сәттердің артында да адам бар екенін ұмытпайық. Әркімнің өмірі әртүрлі, ал бақыт — тек экранда емес, біздің жүрегіміздің ішінде.
Камила Аккалиева
Тұран университеті, 1 курс