Қылмыспен күрестің ең маңызды кезеңі кейде қылмыс жасалғаннан кейін емес, одан әлдеқайда бұрын басталады.
Құқықбұзушылықтың алдын алу дегеніміз – адамның заң бұзуына әсер ететін себептер мен жағдайларды ертерек анықтап, оларды жою. 2026 жылғы жаңа заң да дәл осы жүйелі әрі алдын ала жұмыс істеуге басымдық береді.
Бұл бағытқа қоғамдық тәртіпті сақтау ғана емес, тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу, интернет-алаяқтықтан қорғау, есірткі қылмысына қарсы профилактика, мүліктің сақталуы, жол қауіпсіздігі және алкогольді шамадан тыс тұтынудың алдын алу сияқты мәселелер кіреді.
Олардың әрқайсысы бір-бірімен байланысты.
Мысалы, интернеттегі сауаттылық адамның қаржысын сақтайды. Жолдағы тәртіп адамның өмірін қорғайды. Зорлыққа төзбеу отбасын қорғайды. Есірткіге қарсы түсіндіру жұмысы жастың болашағын сақтайды. Ал қоғамдық белсенділік тұтас ауданның қауіпсіздігін күшейтеді.
Сондықтан профилактика – жай ғана ескерту жұмысы емес. Бұл қоғамдағы қауіптің тамырын ертерек байқап, оны асқындырмай тоқтатуға бағытталған жүйе.
Қауіпсіздік қылмыс болған жерде емес, қылмысқа себеп болатын жағдайды жоюдан басталады.
Тоғжан ЖОЛДЫҒАЛИ